مهاجرت تحصیلی به آلمان؛ از انتخاب دانشگاه تا ویزا

آلمان یکی از بزرگ‌ترین مقصدهای تحصیلی دنیاست و در رشته‌های مهندسی، علوم پایه، کامپیوتر و پزشکی جایگاه قوی دارد. بیشتر دانشگاه‌ها دولتی‌اند و کیفیت میان آن‌ها نسبتاً یکدست است؛ یعنی لازم نیست حتماً به دانشگاه‌های خیلی مشهور فکر کنی تا آموزش خوبی بگیری.

نقطهٔ قوت اصلی آلمان هزینهٔ پایین تحصیل در دانشگاه‌های دولتی است. در عوض، باید از اول هزینهٔ زندگی را با حساب مسدودی نشان بدهی و برای زندگی روزمره، کار و ادارات، دانستن زبان آلمانی تقریباً ضروری است؛ حتی اگر دوره‌ات انگلیسی باشد.

آلمان برای چه کسی مناسب‌تر است؟

• رشته‌ات مهندسی، علوم یا کامپیوتر است و دنبال کیفیت با هزینهٔ تحصیل پایین هستی.

• برای ارشد، دوره‌های انگلیسی‌زبان برایت مناسب‌اند و حاضری کنارش آلمانی یاد بگیری.

• می‌خواهی بعد از تحصیل در اروپا کار کنی.

دانشگاه (Universität)

آموزش نظری و پژوهشی؛ تنها مسیر معمول برای دکتری.

دانشگاه علوم کاربردی (Hochschule / FH)

آموزش کاربردی و نزدیک به صنعت، با کارآموزی؛ بیشتر کارشناسی و ارشد.

مقطع‌ها

کارشناسی معمولاً ۳ سال، ارشد معمولاً ۲ سال. دکتری بیشتر به‌صورت موقعیت پژوهشی با استاد یا در برنامه‌های ساختاریافته.

ترم‌ها

ترم زمستانی (شروع حدود مهر) و ترم تابستانی (شروع حدود فروردین). خیلی از برنامه‌های ارشد فقط ورودی زمستانی دارند.

عددهای این بخش تقریبی‌اند و برای برنامه‌ریزی اولیه آمده‌اند. هزینه‌ها و مبالغ لازم برای ویزا معمولاً هر سال تغییر می‌کنند؛ عدد دقیق و به‌روز را همیشه از منبع رسمی‌ای که کنار هر مورد آمده بررسی کن.

ارقام «در زمان نگارش» مربوط به آبان ۱۴۰۵ است.

DAAD

بزرگ‌ترین مرجع بورسیه‌های تحصیلی و پژوهشی آلمان؛ فهرست بورسیه‌ها را با فیلتر کشور و مقطع در سایتش جست‌وجو کن.

Deutschlandstipendium

بورسیهٔ ماهانهٔ دانشگاه‌ها بر اساس عملکرد؛ از خود دانشگاه درخواست می‌شود.

موقعیت‌های دکتری

بیشتر دکتری‌ها در آلمان قرارداد کاری پژوهشی با حقوق‌اند؛ از طریق استاد یا آگهی موقعیت.

دستیار دانشجویی (HiWi)

کار پاره‌وقت در دانشگاه، کنار تحصیل.

1. ۱

   برنامه‌ها را پیدا کن

   در DAAD و صفحهٔ دانشگاه‌ها، برنامه‌های متناسب با رشته و زبانت را فهرست کن.

2. ۲

   پیش‌نیازها را تطبیق بده

   درس‌ها و واحدهای کارشناسی‌ات را با شرایط هر برنامه مقایسه کن.

3. ۳

   مدرک زبان بگیر

   آزمونی که برنامه‌ها می‌پذیرند و حداقل نمره را بررسی کن.

4. ۴

   درخواست بده

   از uni-assist یا پورتال دانشگاه، طبق ددلاین هر برنامه (ترم زمستانی معمولاً در بهار یا اوایل تابستان).

5. ۵

   پذیرش و حساب مسدودی

   بعد از پذیرش، حساب مسدودی و بیمه را آماده کن.

6. ۶

   وقت سفارت و ویزا

   وقت ویزای تحصیلی سفارت آلمان در تهران را زود رزرو کن؛ انتظار برای وقت ممکن است طولانی باشد.

ویزای تحصیلی ملی (نوع D) از سفارت آلمان در تهران گرفته می‌شود. مدارک رایج: نامهٔ پذیرش، اثبات توان مالی (معمولاً حساب مسدودی)، بیمهٔ درمانی، مدرک زبان و مدارک تحصیلی.

زمان انتظار برای وقت سفارت و رسیدگی می‌تواند چند ماه باشد؛ این را در زمان‌بندی‌ات حساب کن و فهرست دقیق مدارک را فقط از سایت سفارت بگیر.

• در دوران تحصیل، کار پاره‌وقت با سقف سالانه مجاز است (در زمان نگارش، حدود ۱۴۰ روز کامل یا ۲۸۰ نیم‌روز در سال). کار به‌عنوان دستیار دانشجویی در دانشگاه قواعد جدا دارد.
• بعد از فارغ‌التحصیلی، می‌توانی برای جست‌وجوی کار مرتبط اقامت بگیری (در زمان نگارش تا ۱۸ ماه).

قوانین کار دانشجویی تغییر می‌کند؛ آخرین نسخه را در Make it in Germany ↗ ببین.

همهٔ ارقام و قوانین این صفحه را می‌توانی در این منابع رسمی بررسی کنی:

• DAADجست‌وجوی برنامه‌ها و بورسیه‌ها، اطلاعات هزینهٔ زندگی↗
• سفارت آلمان در تهرانویزای تحصیلی، فهرست مدارک، مبلغ حساب مسدودی↗
• uni-assistثبت درخواست و ارزیابی مدرک↗
• anabinوضعیت رسمیت مدرک و دانشگاه ایرانی↗
• Make it in Germanyکار در دوران تحصیل و بعد از آن↗